Achtergrondonderzoek naar het initiatief voor een grootschalig AI-rekencentrum in de haven van Rotterdam
Laatste update: juli 2026 (bronmateriaal t/m 9 juli 2026)
Samenvatting
Ondernemer Han de Groot bouwt met zijn bedrijf Volt aan een grootschalig AI-rekencentrum in de haven van Rotterdam: de Rotterdam AI Gigafactory. Het project is bedoeld als Europees, soeverein alternatief voor Amerikaanse hyperscalers (AWS, Google Cloud, Azure). De faciliteit zou op termijn ruimte bieden aan tot 250.000 GPU’s en honderden megawatt aan IT-vermogen, gevoed door offshore wind uit de Noordzee.
In juli 2026 kondigde Volt nieuwe partnerschappen aan met Dell Technologies en NorthC Datacenters. De eerste operationele stap is de Nederlandse AI Cloud in Amsterdam, die in oktober 2026 live gaat. Het kabinet steunt het Rotterdamse megaproject niet financieel; De Groot zet het plan desondanks voort met private financiering.
\Begin{multicols}{2}
Initiatiefnemer en bedrijf
Volt is een Nederlands AI-infrastructuurbedrijf, opgericht door Han de Groot (54). De Groot bouwde eerder MetrixLab op (verkocht in 2018) en investeerde in Switch Datacenters. Volt positioneert zich als official AI Gigafactory partner van Nvidia en ontwikkelt datacenters die specifiek zijn geoptimaliseerd voor AI-workloads: GPU-clusters voor training en inference van modellen.123
De Groot financiert de eerste fase van de uitrol via zijn family office (meer dan 10 miljoen euro). Namens Volt voert een investeringsbank gesprekken met internationale investeerders over 200 miljoen euro voor de eerste ontwikkelfase in Rotterdam.4
Locatie en schaal
Waar
De beoogde locatie ligt op de Maasvlakte, in de buurt van het hoogspanningsstation in de Prinses Amaliahaven, nabij de bestaande energiecentrale van Eneco in de Europoort. Het is een brownfield-locatie in de haven met al een hoogspanningsaansluiting.156
Omvang
\End{multicols}
| Kenmerk | Specificatie |
|---|---|
| Oppervlakte | circa 10 hectare |
| Gebouwen | 6 AI-datacentergebouwen van elk 100 MW IT |
| Totaal IT-vermogen | tot 600 MW IT (sommige bronnen: tot 800 MW inclusief faciliteiten) |
| GPU-capaciteit | tot 250.000 GPU’s (Nvidia B300-equivalenten) |
| Investering campus | circa 7,2 miljard euro (6 × 1,2 mld per gebouw) |
| AI-infrastructuur | circa 2,5 miljard euro per gebouw (GPU’s, chips, software) |
| Bouwstart (indicatief) | 2027, afhankelijk van financiering en klantcommitments |
\Begin{multicols}{2}
De genoemde investeringsbedragen variëren per bron (5 tot 22,5 miljard euro), afhankelijk van wat wel of niet wordt meegeteld — alleen gebouwen en grid, of ook de volledige GPU-stack.1578
Fasering: Amsterdam eerst, Rotterdam daarna
Volt bouwt gefaseerd op:
Fase 1 — Amsterdam AI Factory (oktober 2026)
- AMS1 bij NorthC: tot 2,4 MW IT
- AMS2 bij NorthC: tot 5 MW IT
- Start met ruim 1.000 GPU’s, opschaalbaar naar 2.500 in de eerste fase
- Dell levert servers, networking en opslag; NorthC host
- Eerste 64 B300 GPU’s worden verhuurd via online GPU-marktplaatsen14
Fase 2 — Rotterdam AI Gigafactory
- Industriële schaal; capaciteit schaalt op bij commercieel succes
- Vergunningstraject en bouw: elk circa 2 jaar9
Partners en consortium
Technologie- en hostingpartners (juli 2026)
- Dell Technologies — AI-infrastructuur (servers, networking, opslag)
- NorthC Datacenters — hosting Amsterdam AI Factory
- Eneco — energievoorziening via offshore windportfolio1410
Consortium (breder)
Eneco, TNO, InvestNL, ING, EY, Achmea, CVC|DIF, Unica, Haskoning, VDL Groep, AMS-IX, NL-ix, SIDN, Brainport Eindhoven, EQT, Schneider Electric, Accenture en meerdere universiteiten.4
Commerciële partners
- CM.com — strategisch partnerschap (februari 2026) voor soevereine AI-omgeving in gereguleerde sectoren; Rotterdamse gigafactory als backbone11
- Gesprekken met financiële instellingen en AI-scale-ups1
Energiestrategie
Een kernargument voor de havenlocatie is power-to-compute: direct verbruik van windenergie die op zee wordt opgewekt en in Rotterdam aanlandt, zonder het overbelaste landelijke elektriciteitsnet verder te belasten. Bij weinig wind kan het hoogspanningsnet van TenneT dienen als backup.159
Het Havenbedrijf Rotterdam is voorzichtig positief, maar stelt twee voorwaarden: volledig op groene energie, en geen verslechtering van netcongestie voor de rest van de havenindustrie.6
Soevereiniteit en commercieel model
Volt positioneert het project als antwoord op Europese afhankelijkheid van Amerikaanse AI-infrastructuur. Europa beschikt over circa 5% van de wereldwijde AI-rekenkracht, tegenover circa 75% in de Verenigde Staten.12
Het bedrijf exploiteert en is eigenaar van de volledige stack: datacenter, AI-infrastructuur, orchestratielaag en API’s. Data en workloads blijven volgens Volt juridisch binnen de EU, met bescherming tegen extraterritoriale wetgeving zoals de Amerikaanse Cloud Act.1
Verdienmodellen:
- GPU-as-a-service (per GPU-uur)
- Gereserveerde GPU-capaciteit (vast maandbedrag)
- Model-as-a-service (Hugging Face, Nvidia NIM, eigen modellen)
- Beheerde AI-infrastructuur (bare metal, VM, Kubernetes)
De ambitie is lagere en voorspelbaardere prijzen dan de hyperscalers.1
Politiek en financiering
EU-programma InvestAI
De Europese Commissie reserveert circa 20 miljard euro voor het InvestAI-programma en de bouw van AI-gigafabrieken via EuroHPC. Het model is 65% privaat / 35% publiek. Lidstaten moeten vooraf een financiële toezegging doen om deel te nemen aan de tender. Duitsland heeft al 805 miljoen euro toegezegd.91314
Nederlandse positie
Het kabinet (staatssecretaris Willemijn Aerdts, Digitale Economie en Soevereiniteit) besloot in maart 2026 niet deel te nemen aan de EU-tender — geen publiek budget beschikbaar. Het kabinet verwijst naar het Wennink-rapport: gigafabrieken moeten marktgedreven worden gefinancierd. Private initiatieven worden wel aangemoedigd.1516
De Tweede Kamer toont breed enthousiasme (138 stemmen voor een Europees tenzij-motie), maar dat vertaalt zich niet in overheidsfinanciering.12
Lokaal: gemeente Rotterdam
Twee moties over de komst van de fabriek zijn in de gemeenteraad door een brede meerderheid verworpen.6
De Groot reageerde op het kabinetsbesluit: “Wij gaan door.” De Europese subsidieroute is afgesloten, maar het plan, de locatie, de gridconnectie en het consortium blijven staan.16
Kritiek en risico’s
Energieverbruik
De fabriek zou 250 tot 750 MW vermogen verbruiken — aan de bovenkant vergelijkbaar met circa 2,5 miljoen huishoudens. Wetenschappers, waaronder AI-onderzoeker Alex de Vries-Gao (VU Amsterdam), waarschuwden eind 2025 in een brief aan de regering voor de impact op het overvolle stroomnet en de energietransitie.617
Economische meerwaarde
Onderzoeksbureau Ecorys (in opdracht van EZ) concludeerde in december 2025 dat een megadatacenter voor AI weinig meerwaarde biedt voor Nederland: er is onvoldoende concrete vraag en geen Nederlands bedrijf dat een AI-taalmodel op die schaal zou trainen.1819
De Groot noemde het Ecorys-rapport conservatief: “Dat is een beetje als zeggen dat er nog weinig vliegtuigen zijn en we daarom ook geen vliegveld nodig hebben.”19
Afnemers en soevereiniteitsparadox
Financiering van grootschalige datacenters vereist doorgaans langetermijncontracten met grote afnemers — vaak Amerikaanse hyperscalers (AWS, Google, Microsoft), die samen circa 70% van de Europese cloudmarkt domineren. Dat wringt met het soevereiniteitsdoel. De Groot erkent de spanning, maar benadrukt dat Nederlands eigendom op zich al winst is ten opzichte van de huidige situatie.12
Investeringsbedragen
De genoemde bedragen lopen uiteen:
\End{multicols}
| Bron | Bedrag | Scope |
|---|---|---|
| MT/Sprout | ~5 mld | Eerste plannen |
| Computable (juli 2026) | 7,2 mld + 2,5 mld/gebouw | Campus + AI-infra per gebouw |
| NT | 7,5 mld | Totaalproject |
| Wennink-rapport | 22,5 mld | Volledige stack incl. chips |
\Begin{multicols}{2}
Relatie tot andere Nederlandse AI-infrastructuur
Het AI-facility-project in Groningen (71 miljoen euro overheidsinvestering) staat het Rotterdamse project niet in de weg. Groningen richt zich op wetenschappelijk onderzoek en pre-competitieve AI-ontwikkeling; Rotterdam op commerciële, bedrijfskritische AI op veel grotere schaal (circa 30× de capaciteit).915
Status en open vragen
Bevestigd en concreet:
- Initiatiefnemer, locatie, schaal en energiestrategie
- Partnerschappen Dell, NorthC, Eneco, CM.com
- Amsterdam AI Factory: operationeel oktober 2026
- Breed gedocumenteerd in media, persberichten en overheidsdocumenten
Nog niet bevestigd:
- Definitieve locatie-aankoop of vergunning voor Rotterdam
- Getekende financieringscommitments voor de gigafactory-fase
- Bindende contracten met grote afnemers op gigafactory-schaal
- Lokaal politiek draagvlak in Rotterdam
De Amsterdam-fase is het meest tastbare bewijs van voortgang. Rotterdam blijft in alle bronnen in development of planned.
\End{multicols}
Bronnen
Aanvullende bronnen
- Techzine, VOLT lanceert Nederlandse AI Cloud met Dell en NorthC, 9 juli 2026.
- Data Center Dynamics, Volt teams up with NorthC to launch Dutch AI cloud, 9 juli 2026.
- Capacity Global, VOLT bets on Rotterdam to close Europe’s AI compute gap.
- w.media, VOLT announces Dutch AI Cloud in first step toward Rotterdam AI gigafactory.
- Eneco, Eneco en Volt: politieke actie nodig voor AI Gigafabriek.
- Dutch IT Channel, Han de Groot, VOLT gaat solo.
- Techzine, The Netherlands risks missing out on AI gigafactory due to slow government.
- Euractiv, An inside look at the EU’s push to build AI gigafactories.
Footnotes
-
Computable, Mijlpaal voor Volt: Rotterdamse AI Gigafactory van 7,2 miljard euro krijgt vorm, 9 juli 2026. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9
-
MT/Sprout, Han de Groot bouwt een AI Gigafactory in Rotterdam van 5 miljard. ↩
-
Volt, Infrastructure for Intelligence. ↩
-
Computable, Dell en NorthC ondersteunen Nederlandse AI Cloud, 9 juli 2026. ↩ ↩2 ↩3 ↩4
-
Data Center Dynamics, Volt announces ‘AI Gigafactory’ of up to 800MW in Rotterdam. ↩ ↩2 ↩3
-
NT, Quote 500-lid Han de Groot wil AI-fabriek in haven Rotterdam, 29 april 2026. ↩ ↩2 ↩3 ↩4
-
Wennink-rapport, Projectvoorstellen december 2025 (PDF) — AI-gigafabriek Europoort Rotterdam, 22,5 mld euro. ↩
-
Rode Cijfers, Wennink: een stortvloed aan Spookcijfers — vergelijking investeringsbedragen. ↩
-
Computable, AI-fabriek wil directe aansluiting op Noordzeestroom om netcongestie te voorkomen, 27 maart 2026. ↩ ↩2 ↩3 ↩4
-
Emerce, VOLT sluit samenwerking met Dell Technologies en NorthC, 9 juli 2026. ↩
-
CM.com, CM.com and VOLT Launch Sovereign AI for Regulated Sectors, 5 februari 2026. ↩
-
IndustrieVandaag, AI-gigafabriek moet gat dichten in Europese rekenkracht, 5 mei 2026. ↩ ↩2 ↩3
-
European Commission, AI Factories. ↩
-
EuroHPC JU, AI Gigafactories. ↩
-
Rijksoverheid, Kamerbrief positie kabinet EU AI-gigafabriekeninitiatief, 31 maart 2026. ↩ ↩2
-
Computable, Kabinet steekt geen geld in Rotterdamse AI-gigafabriek, 31 maart 2026. ↩ ↩2
-
NOS/Nieuwsuur, AI-gigafabriek van 22,5 miljard kan rekenen op kritiek. ↩
-
Rijksoverheid, Ecorys-verkenning meerwaarde AI-gigafabriek in Nederland, 19 december 2025. ↩
-
Financieele Dagblad, Advies aan ministerie: groot datacenter voor AI biedt ‘weinig meerwaarde’. ↩ ↩2